*~* گـيـاهـان سـحـر آمـيـز *~*

سعي كنيد در درمان لاغري خود از دارو استفاده نكنيد، چرا كه دارو غذا نيست و در هر حال داراي عوارضي مي‌باشد. (به استثناي داروهاي اشتهاآور و تقويتي كه  در برخی حالات خاص توسط پزشك تجويز مي‌شود)
ـ در درمان لاغري خود هيچگاه عجله نداشته باشيد، يادتان باشد كه رژيم غذايي برای افزايش وزن تدريجي علاوه بر اينكه قابل تحملتر است، عوارضي نداشته، تقريباً غير قابل بازگشت مي‌باشد.

ـ علل لاغري :
الف) فشارهاي دروني، استرسها و افسردگيها.
ب) عوامل ثانويه به بيماريهايي ازقبيل : هيپرتيروئيديسم (پر‌كاري تيروئيد)، ديابت (بيماري قند خون بالا)، بيماري‌هاي انگلي،
بيماري‌هاي گوارشي و …
ج) اختلال تغذيه‌اي (دريافت كالري کم برابر زيادي فعاليت فکری و جسمی)
د) ژنتيك

ـ درمان‌ لاغري به دو دسته دارويي و رژيم‌درماني تقسيم مي‌شود.
الف) درمان دارويي:
ـ داروهاي اشتهاآور: اين داروها با افزايش اشتها سبب بيشتر خوردن شده، دريافت انرژي توسط بدن را افزايش مي‌دهند. سردسته اين داروها كه در ايران بسيار استفاده مي‌شود، سيپروهپتادين مي‌باشد. علاوه بر اين داروهاي تقويتي مثل ويتامين‌ها همچنين عناصر كمياب مثل روي نيز كاربرد دارند. تمامي اين داروها زماني مؤثرند كه شخص از هر نظر سالم باشد.
ـ داروهايي كه با احتباس نمك و بدنبال آن آب باعث افزايش وزن مي‌شوند: از اين گروه دارو مي‌توان از كورتون‌ها نام برد. اين داروها با احتباس آب و نمك باعث عوارض زيادي براي بدن شده علاوه بر اين عوارض گوارشي، استخواني و … ديگري نيز دارند.
ـ داروهايي كه با كاهش متابوليسم بدن باعث افزايش وزن مي‌شوند: اين داروها به صورت كاذب كم‌كاري تيروييد ايجاد كرده، با كاهش متابوليسم بدن سبب افزايش وزن مي‌شوند. اين گروه نيز با توجه به برهم ‌زدن نظم طبيعي بدن باعث ايجاد عوارض مي‌شوند.
ب) رژيم‌درماني :
ـ ارائه برنامه كامل و علمي از نظر علم تغذيه: اگر شخص كاملاً از نظر بيماري‌هاي عامل لاغري بررسي شده و در سلامت کامل باشد، با استفاده از يك رژيم استاندارد كه تمام مسائل تغذيه‌اي در آن رعايت شده باشد قادر به افزايش وزن خواهد بود.
 

ـ با توجه به موارد فوق بهترين و سالمترين راه حل ارائه‌شده در مورد درمان لاغري اين موارد مي‌باشد:
الف) رژيم غذايي صحيح.
ب) ورزش مناسب و كافي.

ـ در هر رژيم غذايي صحيح بايد اين گروههاي غذايي وجود داشته باشد:
شير و لبنيات، حبوبات و غلات، ميوه و سبزيجات، گوشت.

ـ رژيم غذايي بايد:
ـ تأمين كننده انرژي مورد نياز روزانه باشد.
ـ تأمين كننده ريزمغزی ها باشد موادي كه به مقدار بسيار كم بايد در غذا وجود داشته باشد.
ـ بر اساس فرهنگ غذايي ايراني باشد.
ـ تنوع لازم را داشته باشد.

ـ در يك رژيم غذايي اصولي افزايش وزن تدريجي است. بطوريكه حداكثر يك كيلوگرم در ماه مي‌توانيد افزايش وزن داشته باشيد. به همين دليل بايد حوصله داشته و با دقت برنامه خود را اجرا كنيد. ضمناً اگر قبل از رژيم عكسي از خود داشته باشيد بهتر خواهد بود.

CYPROHEPTADINE HCI موارد مصرف‌: سايپروهپتادين‌ براي‌ درمان‌آلرژي‌ ناشي‌ از تب‌ يونجه‌، كهير و كهيرغول ‌آسا، كهير ناشي‌ از سرما، ميگرن‌ ودرمان‌ بيماري‌ كوشينگ‌ استفاده‌ شده ‌است‌.

مكانيسم‌ اثر: اين‌ دارو آنتاگونيست ‌گيرنده‌های ‌ H1 و گيرنده‌های‌ سروتونيني ‌می‌باشد. به‌ دليل‌ خاصيت‌ آنتي‌هيستاميني(ضد حساسیت)‌آن‌، اثر ضد آلرژي (آلرژی=حساسیت)‌ دارد.

هشدارها: 1 ـ احتمال‌ سرگيجه‌، تسكين ‌بيش‌ از حد، اغتشاش‌ شعور (زود رنجی) و كمي‌ فشارخون(بالا)‌ ناشي‌ از مصرف‌ اين‌ دارو درسالخوردگان‌ بيشتر است‌. 2 ـ مصرف‌ طولاني‌ مدت‌ اين‌ دارو باعث‌خشكي‌ دهان‌ مي‌شود و احتمال‌ گلودرد،عفونت‌ دهان‌ و گلو و پوسيدگي‌ دندان‌وجود دارد.

عوارض‌ جانبي‌: عوارض‌ شايع‌ اين‌ دارو: خشكي‌ دهان‌، تاري‌ ديد، خواب‌آلودگي‌،غليظ شدن‌ ترشحات‌ نايژه‌ و افزايش‌ وزن‌ (بدون کنترل)مي‌باشند.

تداخل‌هاي‌ دارويي‌: مصرف‌ همزمان‌ اين‌دارو با مضعف‌هاي‌ CNS ممكن‌ است‌ اثرات‌مضعف‌ آن‌ را افزايش‌ دهد. استفاده‌همزمان‌ اين‌ دارو با داروهاي‌آنتي‌كلينرژيك‌ اثرات‌ جانبي‌ آن‌ را تشديدمي‌كند. مصرف‌ همزمان‌ داروهاي‌ سمي‌براي‌ گوش‌ مانند ساليسيلات‌ها ووانكومايسين‌ با اين‌ دارو ممكن‌ است‌ اثرسمي‌ آن‌ را بر گوش‌ از جمله‌ وزوز گوش‌ وسرگيجه‌ را بپوشاند.

نكات‌ قابل‌ توصيه‌:

1 ـ احتمال‌ افزايش‌ وزن‌ وجود دارد.
2 ـ بمنظور كاهش‌ تحريك‌ گوارشي‌ همراه ‌با غذا، آب‌ يا شير(بیش از معمول اما در حین غذا نباشد) مصرف‌ گردد.
3 ـ در صورت‌ بروز خواب‌ آلودگي‌ ازانجام‌ كارهايي‌ كه‌ نياز به‌ تمركز حواس‌دارند خودداري‌ گردد.
4 ـ اين‌ دارو مي‌تواند عوارض‌ سمي‌ گوشي‌ساليسيلات‌ها را بپوشاند.

مقدار مصرف‌:
بزرگسالان‌: در درمان‌ آلرژي‌ مقدار 4 ميلي‌گرم‌ 4 ـ 3 بار در روز و حداكثر 32 ميلي‌گرم‌ در روز مصرف‌ مي‌شود. درميگرن‌4 ميلي‌گرم‌ تجويز كه‌ در صورت‌نياز پس‌ از نيم‌ ساعت‌ تكرار مي‌شود. مقدارمصرف‌ نگهدارنده‌ آن‌ 4 ميلي‌گرم‌ هر 6 ـ 4ساعت‌ است‌.
كودكان‌: در كودكان‌ 6 ـ 2 سال‌ 2 ميلي‌گرم‌3 ـ 2 بار در روز و حداكثر 12 ميلي‌گرم‌ درروز مصرف‌ مي‌شود.

اشكال‌ دارويي‌: (قرص حبه ای )Tablet: 4mg

فارماكوكينتيك‌: اين‌ دارو بخوبي‌ از دستگاه‌گوارش‌ جذب‌ مي‌گردد. اثر آن‌ 60 ـ 15دقيقه‌ پس‌ از مصرف‌ خوراكي‌ ظاهرمي‌گردد. دفع‌ آن‌ كليوي‌ و اغلب‌ به‌صورت‌متابوليت‌ طي‌ 24 ساعت‌ صورت‌ مي‌گيرد.

اينهم وب سايت پزشکان ايران که برای محاسبه وزن مناسب بر اساس قد زحمت کشيده و به صورت آنلاين با وارد کردن اطلاعات شخصی از قبيل قد و وزن و ... به محاسبه وزن مناسب شمابر اساس قد شما ميکند. برای استفاده از آن ميتوانيد اينجا کليک کنيد.

مقاله بعدی درباره تنشها و داروهای جنسی ميباشد.

چاقي يك بيماري مزمن است و مثل هر بيماري مزمن ديگري برای درمان نياز به زمان دارد.
سعي كنيد در درمان چاقي خود از دارو استفاده نكنيد، چرا كه دارو غذا نيست و در هر حال داراي عوارض جانبی بسیار مي‌باشد.
ـ در درمان چاقي خود هيچگاه عجله نداشته باشيد، يادتان باشد كه رژيم غذايي با كاهش وزن تدريجي علاوه بر اينكه قابل تحملتر است، عوارضي نداشته، تقريباً غير قابل بازگشت مي‌باشد.
ـ چاقي با بسياري از بيماريها چه مستقيم و چه غيرمستقيم ارتباط دارد مانند: هيپرتانسيون (افزايش فشار خون)، آترواسكلروز (سخت‌شدن جدار رگها)، بيماريهاي كبدي و صفراوي (بيشتر سنگ كيسة صفرا)، آرتريت‌ها از جمله آرتروز (استخوانهاي هر شخص براي وزن سلامت او طراحي شده است)، اختلالات تنفسي، نقرس، واريس، نازايي، مسموميت حاملگي، هيرسوتيسم (پرمويي زنان)، چربي بالاي خون( فتق) و از همه مهمتر احساس محروميت اجتماعي و حقارت (البته در چاقيهاي شديد)

ـ چاقي باعث كاهش عمر مي‌شود، بطوريكه شركت بيمه عمر متروپوليتن آمريكا به ازاي هر اينچ (5/2سانتيمتر) دور شكم بزرگتر از دور سينه دو سال و به ازاء هر چهار كيلوگرم اضافه وزن يك سال كاهش عمر درنظر مي‌گيرد.

ـ در درمان برخي از بيماريها قبل از مصرف دارو رژيم غذايي داده مي‌شود و چه بسا با رعايت رژيم غذايي نيازي به مصرف دارو نباشد. از جمله اين بيماريها مي‌توان از: افزايش فشار خون، افزايش قند خون و افزايش چربي خون نام برد.
 

ـ علل چاقي :

الف) فشارهاي دروني، استرسها و افسردگيها.
ب) ابتلای ثانويه به بيماريهايي ازقبيل : هيپوتيروئيديسم (كم‌كاري تيروئيد)، اختلالات هيپوتالاموس و …
ج) مصرف بعضي داروها مثل داروهاي ضد بارداري، ضدافسردگي و ضداضطراب و كورتون‌ها.
د) اختلال تغذيه‌اي (دريافت بيشتر انرژي و كمي فعاليت)
ه) ژنتيك: 30% علت چاقيها را شامل مي‌شود.
از تمامي اين عوامل اختلال تغذيه‌اي و يا اگر بهتر گفته شود عادات بد غذايي از همه مهمتر است، بطوريكه اگر شخصي علاوه بر نياز روزانه‌اش هر روز يك نان سوخاري (كه بسيار كالري كمي دارد) اضافه بخورد، بعد از 20 سال پانزده كيلوگرم اضافه‌وزن پيدا خواهد كرد.
ـ درمان‌هاي چاقي:

به چهار دسته دارويي، استفاده از وسايل و شيوه‌هاي مخصوص، جراحي و رژيم‌درماني تقسيم مي‌شوند.
الف) درمان دارويي:
ـ داروهاي ديورتيك (ادرارآور):

كه به سرعت با ازدست رفتن آب بدن شخص دچار كاهش وزن (دقت كنيد: كاهش وزن نه لاغرشدن) مي‌شوند كه از نظر علمي نه تنها صحيح نيست بلكه خطرناك نيز مي‌باشد. اكثر مؤسساتي كه در تبليغات خود كاهش وزن سريع را نويد مي‌دهند از اين روش استفاده مي‌كنند.
ـ داروهاي هورموني:

مثل داروهايي كه باعث پركاري غده تيروئيد مي‌شوند. اين داروها نيز با افزايش كاتابوليسم (مصرف انرژي يا سوخت) باعث كاهش وزن و همچنين لاغرشدن مي‌شوند كه اين روش نيز به دليل اينكه در روند طبيعي بدن اختلال ايجاد مي‌كند، ازنظر علمي صحيح نبوده خطرناك مي‌باشد.
ـ داروهاي ملين:

اين داروها با دفع مواد غذايي بدن و جلوگيري از جذب مواد باعث كاهش وزن مي‌شوند كه واضح است در درازمدت باعث سوء تغذيه و كمبود بعضي مواد موردنياز بدن خواهند شد. ضمن اينكه خود نيز عوارضي از قبيل شكم‌درد و … دارند.اين داروها همانگونه كه از نامشان پيداست با كاهش دادن اشتهاي شخص باعث كم‌خوردن و كاهش دريافت انرژي مي‌شوند. عوارض آنها بيشتر سوء‌تغذيه، ريزش مو، ضعف و افسردگي مي‌باشد. سرگروه اين داروها که در ايران زياد مصرف ميشود فن فلورامين ميباشد که از سال 1998 مصرف آن به دليل ايجاد عوارض روی دريچه های قلب ، در آمريکا ممنوع شده و از فارماکوپه (لیست دارویی) آمريکا حذف شده است .

ـ داروهايي كه مانع جذب چربي مي‌شوند:

اين داروها كه امروزه موردمصرف زيادي پيدا كرده و تبليغات زيادي در مورد آن انجام مي‌شود با اتصال به چربي مواد غذايي مانع جذب آنها مي‌شود و بدينوسيله كالري كمتري به بدن مي‌رسد. به دليل اينكه در رژيم غذايي افراد ايراني بر خلاف غربيها مواد نشاسته‌اي بيشتر است، مصرف آنها كاملاً مؤثر نبوده همچنين اين داروها برخلاف تبليغات انجام شده روي چربي بافتهاي بدن تأثيري ندارد. لذا فقط تا زمان مصرف مؤثر بوده ضمن اينكه به دليل عدم جذب ويتامينهاي محلول در چربي مثل ويتامين K,A,D,E شخص دچار كمبود اين ويتامين‌ها شده و همچنين اين داروها قيمت بالايي دارند. در حال حاضر تحقيقات روي اين داروها انجام مي‌شود كه دارويي ساخته شود كه روي چربي بافت بدن هم مؤثر باشد. اگر چنين دارويي ساخته شود جاي تمامي رژيمهاي تغذيه‌اي را خواهد گرفت.

ب) استفاده از وسايل و شيوه‌هاي مخصوص:

عبارتند از: سونا، ترموتراپي (استفاده از گرماي موضعي) ماساژ درماني، كمربند لاغري، طب سوزني، كرمها، پمادها، ژلها، گوشواره لاغري كه همگي اينها از نظر علم پزشكي و تغذيه مورد قبول نمي‌باشند و همگي كم و بيش باعث ايجاد عوارض مي‌شوند. ضمناً بيشتر اين راهها بجاي كاهش وزن يا لاغري فقط باعث كاهش سايز مي‌شوند.
ج) درمانهاي جراحي:

در موارد چاقي‌هاي بسيار شديد انجام مي‌شود. شامل برداشتن قسمت‌هايي از روده يا معده، بالون‌گذاري داخل معده براي كاهش حجم آن و برداشتن چربي زير پوست شكم با ساكشن يا ليزر كه همگي اينها به دليل عوارض شديدي كه دارند زياد مورد توجه نيستند.
د) رژيم درماني:
ـ آب درماني: يكي از روشهاي قديمي است و بعد از پايان دوره به دليل محروميت شديد غذايي اختلالات گوارشي را بهمراه دارد. علاوه بر عوارض شديد جسماني فقط براي مدت كوتاهي مي‌تواند قابل تحمل باشد.
ـ كاهش وزن از طريق ورزش:

ورزش يكي از روشهاي بسيار مناسب براي برخورداري از جسم سالم و وزن ايده ‌آل است. كاهش وزن فقط از طريق ورزش مشكل و دشوار است چرا كه مثلاً براي كاهش يك كيلوگرم وزن بايد 20 ساعت پياده‌روي كرد.
ـ كاهش وزن از طريق رژيم غذايي:

حذف يك وعده غذايي مثل صبحانه يا شام از جمله اين روشهاست كه با حذف صبحانه فرد دچار افت قند خون طي روز و كاهش كارآيي روزانه و پرخاشگري شده و درضمن در وعده‌هاي بعدي با پرخوري جبران مي‌شود. ضمن اينكه سوء‌ تغذيه نيز از عوارض آن است. بهترين شيوه در اين مورد، رژيم غذايي بر مبناي علمي آن است كه در آن تمام مواد مورد نياز بدن در رژيم غذايي تأمين ميشود.
ـ كاهش وزن از طريق رژيم غذايي همراه با ورزش:

اين روش بهترين و اصولي‌ترين روش براي كاهش وزن و داشتن وزن ايده‌آل است. در اين روش از يك رژيم غذايي برنامه‌ريزي شده همراه با ورزش متعادل (مانند پياده‌روي) استفاده مي‌شود. اين روش سلامت جسم و روح را به ارمغان مي‌آورد و عوارضي مانند ريزش مو و چروكيدگي پوست و … را درپي نخواهد داشت. در طي رژيم بايد عادات غذايي گذشته را ترك كنيد و به عادات غذايي جديد انس بگيريد كه اين مهمترين اصل در درمان چاقي است.
 

با توجه به موارد فوق بهترين و سالمترين راه حل ارائه‌شده در مورد درمان چاقي اين موارد مي‌باشد:
الف) رژيم غذايي صحيح ب) ورزش مناسب و كافي ج) تغيير رفتار و اصلاح عادات بد غذايی

شير و لبنيات، حبوبات و غلات، ميوه و سبزيجات، گوشت

ـ رژيم غذايي بايد:
ـ تأمين كننده انرژي مورد نياز روزانه باشد.
ـ تأمين كننده ريزمغزيها باشد(موادي كه به مقدار بسيار كم بايد در غذا وجود داشته باشد)
ـ بر اساس فرهنگ غذايي ايراني باشد.
ـ تنوع لازم را داشته باشد.
ـ در يك رژيم غذايي اصولي كاهش وزن تدريجي است. بطوريكه حداكثر يك كيلوگرم در هفته مجاز به كاهش وزن مي‌باشيم. به همين دليل بايد حوصله داشته و با دقت برنامه خود را اجرا كنيد. ضمناً اگر قبل از رژيم عكسي از خود داشته باشيد بهتر خواهد بود. توجه داشته باشيد با كاهش وزن (درحقيقت رسيدن به وزن ايده‌آل) جوانتر هم به نظر خواهيد رسيد.(قابل توجه خانمها) 

آیا میدانید چگونه وزن کم کنید؟

چاقي مسئله اي است كه در سرتاسر جهان ميليونها انسان را رنج مي دهد . همه ساله مقادير زيادي پول صرف مبارزه با چاقي مي شود و براي لاغر شدن تاكنون صدها روش و متد پيشنهاد شده است . مشكل مهم اين است كه چاق ها هم زمان با فكر لاغر شدن حاضر نيستند از لذت خوردن دست بكشند . حقيقت اين است كه متاسفانه  هنوز يك فرمول كاملا عملي ابداع نشده كه انسان بتواند با استفاده از آن بطور قطع وزن خود را از دست بدهد يا چيزي بخورد كه باعث كاهش وزن شود ؛ ولي غذاهايي وجود دارد كه در آنها عواملي است كه ما را در لاغر شدن ؛ تناسب اندام و حفظ سلامتي ياري مي دهند .

خطر لاغر شدن سريع!

بعضي اوقات متاسفانه افراد اصرار دارند كه با هر وسيله اي كه شده در مدت كوتاهي مقدار زيادي از وزنشان را كم كنند . متاسفانه اين روشها با خطرات بسيار زيادي و حتي احتمال مرگ همراه است . لاغر شدن بايد تدريجي ؛ آرام ؛ كند ولي مداوم باشد  . لاغر شدن سريع كليه اعمال حياتي بدن را مختل نموده ؛ تعادل بدن را بر هم مي زند و ممكن است عوارضي پيش آورد كه در سراسر عمر همراه انسان باشد . از مهمترين اين عوارض پيدايش افسردگي رواني است . شخصي كه سريع وزن كم كرده است از هيچ چيز لذت نمي برد و نسبت به اتفاقات محيط اطرافش بي تفاوت مي شود . عارضه ديگر سريع لاغر كردن ؛ چين و چروك خوردن پوست است زيرا به پوست فرصتي داده نمي شود كه بتدريج منقبض شود و پوست آويزان ؛ شل و بد منظره مي گردد .

چگونه وزن از دست مي دهيد؟

معمولا افراد از لحاظ از دست دادن وزن به سه گروه تقسيم مي شوند

-گروهي كه سريع وزن از دست مي دهند .

-گروهي كه بطور متوسط و بدون رنج زياد وزن از دست مي دهند .

-آنهايي كه كند وزن كم مي كنند .

 -گروهي كه سريع وزن از دست مي دهند:گروه اول با كوچكترين تغييري در روال زندگي يا مصرف مواد غذايي چاق و لاغر مي شوند .

-گروهي كه بطور متوسط و بدون رنج زياد وزن از دست مي دهند:گروه دوم معمولا قادر به كنترل وزن خود بوده و بيشتر از 15 كيلو اضافه وزن ندارند .

-آنهايي كه كند وزن كم مي كنند : گروه سوم براي لاغر كردن خود بايد خيلي تلاش كنند . البته معمولا افراد اين گروه رژيم را كاملا رعايت نمي كنند ؛ بين غذاها چيزي نمي خورند و كارهاي بدنيشان بسيار كم است .

پس قبل از پيروي از هر نوع رژيم ؛ با تجربه اي كه از وضعيت بدنتان بدست آورده ايد بايد تعيين كنيد كه جزو كدام دسته مي باشيد و در اين مورد از پزشك معالج يا مشاور تغذيه خود راهنماييهاي لازم را درخواست كنيد .

چاقي فقط در اثر زياد خوردن عارض نمي شود راههاي ديگري نيز وجود دارد كه آنها هم منجر به چاقي مي شوند كه اكثرا ناشي از يك بيماري در بدن است .

چاقي در اثر افزايش سن

با افزايش سن سوخت و ساز بدن كاهش مي يابد و در نتيجه به غذاي كمتري نياز خواهد داشت . غذا خوردن به روال هميشگي منجر به چاقي خواهد شد .

 چاقي در اثر كمكاري غده تيروئيد

هورمن مترشحه از اين غده ضمن انجام كارهاي مختلف در سوخت و ساز بدن نيز نقش مهمي دارد . اگر كسي به بيماري گواتر سمي ( بزرگ شدن غده تيروئيد ) دچار شود بتدريج لاغر شده و بر عكس اگر غده كم كار باشد ؛ كاهش هورمون منجر به اختلال در كار سوخت مواد بدن به تدريج چاقتر مي شود .

 بيماري قند

اين بيماري مزمن معمولا با چاقي همراه است . البته در برخي موارد معتقدند كه چاقي زياد منجر به ابتلا به اين بيماري مي شود .

چاقي در اثر بدي كار غدد داخلي

اكثر اعمال بدن تحت كنترل يك سيستم هورموني است كه توسط قسمتي از مغر بنام هيپوتالاموس و غده هيپوفيز كنترل مي شوند . اگر به هر علتي عمل اين اندامها مختل شود ؛ مرضي بنام كوشينگ طاهر مي شودكه منجر به چاقي بيش از حد مي شود .

 بد كار كردن كليه ها و قلب

كليه ها وظيفه دفع آب را دارند و هر دقيقه در حدود يك سانتيمتر مكعب ادرار از كليه ترشح مي شود كه همراه خود سموم بدن را دفع مي كند . اگر كار كليه به هر ترتيب بهم بخورد آب در نسوج باقي مي ماند ؛ بدن ورم مي كند و وزن زياد مي شود . همينطور وقتي قلب خوب كار نكند و عمل پمپاژ خود را درست انجام ندهد آب در بدن جمع مي شود و باعث چاقي مي گردد .

 چاقي در زنان يائسه و مردان مسن

در خانمها بدنبال كاهش ترشح هورمونهاي زنانگي بتدريج وزن افزايش مي يابد . در نتيجه اين افراد بايد متوجه اين خطر بوده و در خوردن مواد غذايي امساك كنند(کم بخورند) .

چگونه با چاقي برخورد كنيم؟

اولا تعيين ميزان و درجه چاقي براساس جداول و ضرايبي صورت مي گيرد كه براي همين منظور با توجه به حد نرمال و استاندارد هر جامعه اي که تعيين شده است رفتار کرد . اگر مي دانيد كه اضافه وزن داريد در درجه اول بايد بدنبال علت آن باشيد . آيا بيماري خاصي از انواعي كه در بالا ذكر شد دليل آن است ؟

آيا تغييري در برنامه غذايي خود داده ايد ؟

آيا روشهاي تهيه و طبخ غذايي شما بهداشتي است ؟

آيا زمينه ارثي براي چاق شدن داريد ؟

آيا به اندازه كافي فعاليت مي كنيد ؟

معمولا اضافه وزن تا يك پنجم وزن طبيعي را مي توان به آساني با افزايش ميزان فعاليت و نظارتي صحيح بر مقدار غذايي دريافتي روزانه متعادل نمود . در موارد ديگر كمك آزمايشات كلينيكي ؛ چاقي علت يابي شده و به طبع درمان وزن نيز كنترل مي شود .

محققين هفت سازمان بزرگ بهداشتي دنيا معتقدند كه شما مي توانيد بيماريهايي مانند مرض قند ؛ سرطان ؛ بيماريهاي قلبي ؛ عروقي ؛ بيماريهاي خوني  و بيماريهاي ريوي را به شرط رعايت نكات زير كنترل كرده و از شر آنها در امان بمانيد :

 غذايي كه مي خوريد از همه مواد غذايي بوده و متنوع باشد .

 از چربيها بخصوص چربيهاي اشباع شده ( جامد ) پرهيز كنيد .(مثلا روغنهای جامد را کنار بگذارید و با آنها غذایی غیر سرخ کردنی تهیه نکنید)

از مصرف نمك اضافه به همراه غذا دوري كنيد .(برای تهیه برنج قرار را بر اضافه کردن نمک زیاد نگذارید چون نمک و نشاسته با هم مثل بمب چاقی عمل میکنند)

 مصرف الكل را قطع كنيد زيرا كه به شما آسيب هاي جبران ناپذيري وارد مي نمايد .

 روزانه بين 6-8 ليوان آب بنوشيد .

 در برنامه غذايي خود بيشتر از انواع منابع پروتئيني گياهي استفاده كنيد .

 مصرف ميوه ها و سبزيجات را كم كم بالا ببريد و سعي كنيد اين مواد را بيشتر بصورت خام ميل كنيد.(در شستشور کامل آنها توجه کنید ولی آنقدر هم ریکا در شستشوی سبزیها استفاده نکنید که طعم ریکا از سبزی بیشتر باشه!)

 براي دوري از چاقي از مشكلات فكري بپرهيزيد .(فعالیت بیش از حد فکری بدون تحرک بدنی و ورزش باعث چاقی مفرط میشه)

 در شبانه روز حداقل 6 ساعت خواب آرام و راحت داشته باشيد .

برگرفته از سايت : irmdi.net

مقاله بعدی در زمينه لاغری خواهد بود.

گياه جعفری - Parsley

انگليسي:Percile , Parsley 

گياهي دوساله به ارتفاع 30/0 تا يك متر و داراي ريشه راست ،دوكي شكل يا متورم(بر حسب نژادهاي مختلف) و به رنگ مايل به زرد است.به حالت وحشي در اكثر نواحي جنوب شرقي اروپا،شمال افريقا،آسيا و ايران مي رويد و به علاوه در نواحي مختلف پرورش مي يابد.برگهاي جعفري،شفاف،به رنگ سبز تيره،داراي بريدگيهاي لوزي يا مثلث شكل با تقسيمات فرعي است.برگهاي قسمت فوقاني ساقه آن،منقسم به قطعات باريك و نوار مانند ،باظاهري متفاوت از برگهاي تحتاني مي باشد .گلهايي كوچك مايل به سبز ومجتمع به صورت چتر مركب دارد.در قاعده اشعه چترهاي اصلي و فرعي آن،زائده هاي باريك وغير مستقيم ديده مي شود.ميوه آن كوچك به درازاي 2ميليمتر ،به قطر يك ميليمتر يا كمي بيشتر ،به رنگ سبز وداراي بو و طعم بسيار معطر است.قسمت مورد استفاده جعفري ،ريشه،ميوه و ساقه هاي جوان برگدار آن است.

تركيبات شيميائي :
ميوه اين گياه داراي مواد روغني ،آلورون تانن،يك ماده ملون به رنگ زرد ،يك گلوكوزيد سمي به نام آپي ئين Apiine و اسانس است.اسانس آن كه از گرد ميوه جعفري به وسيله تاثير بخار آب بدست مي آيد،مايعي بيرنگ ،لوژير به وزن مخصوص 05/1تا 10/1 (بر حسب منشا گياه)،محلول در روغن و اسانس ها است و اگر تحت اثر سولفات آهن قرار گيرد ، به رنگ قرمز خوني در مي آيد .

بوي آن معطر وشامل آپيول Apiol ،ميريستيسين Myristisine ،به مقادير كم از اتراكسيد ها ،فنل ها ، اسيد پالميتيك،الدهيدها و ستن هاست.گلوكوزيد مذكور كه آپيوزيدApioside نيزناميده مي شود .اگر بطورساده تجزيه گردد،ماده اي به نام آپي ژينApigenineونوعي قند به نام آپيوز Apiose مي دهد. ريشه جعفري داراي 05/0تا08/0درصد اسانس ،مواد قندي و 5درصد موادمعدني است .بوي ريشه جعفري،معطرو طعم آن كم وبيش شبيه قسمت هاي هوائي گياه است.


خواص درماني :
اعضاي مختلف جعفري مانند ريشه ،ميوه و شاخه هاي برگدار آن داراي اختصاصات درماني به شرح زير است :
ريشه جعفري، اثر مدر و اشتها آور دارد .جوشانده ريشه و بطور كلي تمام قسمتهاي گياه ،در موارد آب آوردن انساج ،خيز عمومي بدن ،سنگ كليه،اختلالات دستگاه هضم ،نفخ،زردي،بيماري هاي كبد وطحال ،تنگي نفس ،ترشحات زنانگي،قطع حالت قاعدگي در زنان جوان ناشي از ضعف،بيماري هاي جلدي و همچنين قاعدگي هاي دردناك بكارمي رود.مصرف آن در سرخك باعث مي گردد كه ظهور دانه ها به وضع آسانتر صورت گيرد.

ميوه جعفري (دانه) ، صفات درماني شبيه ريشه آن دارد .بعلاوه اثر آن در رفع تب هاي نوبه و باز شدن قاعدگي ،قطعي است. در استعمال ،له شده گياه در رفع انسداد مجاري شير وتجمع آن در پستان،ضرب خوردگي وخون مردگي،با قرار دادن بر روي عضو اثر مفيد ظاهر مي نمايد.آپيول ،يكي از مواد تشكيل دهنده اسانس دانه جعفري است ولي تحت اين نام سه نوع ماده داروئي با تركيبات متفاوت به شرح زير در بازرگاني عرضه مي شود:
1-Apiol distille،كه در واقع اسانس ميوه جعفري است و قسمت اعظم آنرا نيزآپيول و آپي ئين تشكيل مي دهد.
2-آپيول سبز(Apiol vert) -عصاره الكلي ميوه جعفري است كه تحت اثر اتر از آن بدست مي آيد.
3-آپيول متبلور(Apiol cristallise)- كه يكي از مواد تشكيل دهنده اسانس جعفري و مايعي با حالت روغني،به رنگ زرد يا زرد مايل به سبز و حتي سبز است.به طور كامل در الكل 95درجه و اتر حل مي شود.وزن مخصوص آن نيز در گرماي 15 درجه بين 125/1 و 135/1 ميباشد.

آپيول ،اثر قاعده آور و تب بر دارد.بايد توجه داشت كه آبيول ماده اي است سمي و مصرف آن منحصراً بايد با اجازه پزشك متخصص صورت گيرد.
درباره جعفري ذكر اين نكته لازم است كه اين گياه به همان اندازه كه مورد توجه حيواناتي مانند خرگوش و گوسفند است و مي تواند مورد استفاده آنها قرار گيرد،پايه هاي دانه دار آن ممكن است براي پرندگاني مانند مرغ،طوطي و غيره ايجاد مسموميت نمايد.

صور دارويي :
جوشانده 15تا60در هزار ريشه يا گياه كامل به عنوان مدر-شيره تازه گياه به مقدار100تا150گرم(داراي اثر مشابه آپيول)-گرد برگ جعفري به مقدار 2 گرم در روزجوشانده 5تا10 گرم ميوه (دانه)در200 گرم آب به عنوان مدر و 30گرم آن در250 گرم آب به عنوان قاعده آور.

آپيول، در موارد تاخير وقطع حالت قاعدگي زنان جوان و اشكال وقوع آن كه غالبا با درد همراه است،به مقدار 25/0 گرم،صبح وعصر بكار مي رود.
جعفري از سبزي هاي مفيدي است كه مورد توجه همه مردم است .بعضي از نژادهاي پرورش يافته آن كه برگهاي چين خورده و موج دار دارند،داراي مقدار كمتري از مواد موثره مي باشند.
جعفري از سبزيهاي مفيدي است كه مصارف فراوان در تهيه اغذيه دارد و از اين نظر در غالب نواحي پرورش مي يابد.

Reference:
Medicinal plants (Volume One) Dr . ALI ZARGARI Professor of Tehran University

 صبر زرد

 Aloe Vera 

Aloe Vera به عنوان يك گياه طبي سابقه طولاني دارد و قدمت استفاده از آن به سال 1750 قبل از ميلاد مسيح بر مي گردد. امروزه اين گياه در اغلب مناطق نيمه گرمسيري و گرمسيري از قبيل منطقه كاراييب، جنوب ايالات متحده، آمريكاي لاتين و خاور ميانه مي رويد. بسياري از مردم نيز اين گياه را در گلدانهاي كوچك در منازل خود به منظور درمان سوختگيها و بريدگيهاي جزئي پرورش مي دهند.

معرفي گياه:Aloe vera يك گياه بادوام با گلهاي زرد است. برگهاي سخت آبدار و نيزه اي اين گياه به طول 20 اينچ رشد مي كند و طول كل گياه تا 4 پا مي رسد. تنها برگهاي اين گياه ارزش دارويي دارند، اما بخشهاي مختلف برگها نيز براي اهداف گوناگوني مورد استفاده قرار مي گيرند. ژله شفاف و سفتي از قسمتهاي داخلي برگ تشرح ميشود. بين اين ژله و پوست بيروني برگ سلولهاي خاصي حاوي مايع زردرنگ تلخ قرار دارد. وقتي كه اين مايع خشك ميشود، سبب توليد شيرة Aloe ميشود.

تركيبات گياه:ژل Aloe حاوي گليكوپروتئين است كه از تورم و درد جلوگيري و روند بهبود را تسريع مي كند و همچنين حاوي پلي ساكاريد است كه رشد و ترميم پوست را تحريك مي كند. "آنتراكوئين" موجود در شيرة Aloe به عنوان مسهل مؤثر عمل مي كند. اين مواد شيميايي در مقادير كم، مي توانند از تشكيل سنگ كليه جلوگيري كنند.

از ژل Aloe براي درمان زخمهاي دروني و بيروني نيز مي تواند استفاده كرد. اين ماده روند درمان بسياري از جراحات پوستي از جمله زخمها، سوختگيها و يخ زدگي را تسريع مي كند. شيرة ‌اين گياه مسهل مفيدي است، اما چون مي تواند سبب گرفتگي دردناك عضلات شود، غالباً استفاده نميشود. با ميزان مصرف كمتر، شيرة Aloe مي تواند از سنگ كليه پيشگيري يا اندازة سنگ را كوچكتر كند. اين ماده به عنوان تسهيل كننده دفع مدفوع به ويژه در افرادي كه مبتلا به وبواسير هستند ماده مفيدي است.

عصارة Aloe شكل ژل اين گياه است كه مصارف داخلي دارد و چون داراي خواص ضد ميكروبي است، از آن براي درمان عفونتهاي ميكروبي مجاري معده اي-روده اي نيز مي توان استفاه كرد. چون اين ماده اسيدهاي معده را كه سبب تشديد زخمها ميشود كاهش مي دهد براي درمان زخمهاي معده نيز مؤثر است.

تحقيقات اخير نشان داده كه "مانوز استيله" به عنوان يك تركيب ضد ويروسي، داراي خواص درماني ضد ويروس ايدز است. مانور استيله خود ويروس را مورد حمله قرار مي دهد اما مهمتر اينكه، ميزان تأثير AZT را (يك داروي مؤثر در درمان عفونت ويروس HIV) تا حد زيادي بالا ميربرد. اگر اين تركيب دارويي با Aloe مصرف شود، ميزان AZT مورد استفاده براي HIV را مي توان تا 90% تقليل داد كه اين امر از هزينه ها و عوارض جانبي AZT تا حد زيادي خواهد كاست.

اشكال موجود:ژل Aloe به شكل تازه كه از گياه Aloe گرفته شده باشد بهترين ماده است، اما اين ماده به صورت تجاري در شكل ژله ثابت شده نيز موجود است. پودر شيرة Aloe نيز به شكل كپسولهاي 500 ميلي گرمي به عنوان داروي مسهل موجود است. عصاره Aloe در واقع شكل مايع ژل است.
 

نحوه مصرف:بهترين نوع ژل Aloe شكلي است كه تازه از گياه گرفته شده باشد. بسياري از افراد اين گياه را براي درمان سوختگيها و بريدگيهاي جزئي در آشپزخانه خود نگه مي دارند. اين گياه براي درمان كهير و پيچك سمي نيز مي تواند مؤثر واقع شود.

به منظور استفاده از ژل Aloe، برگ آنرا به صورت طولي برش دهيد و ژل داخل آنرا خارج سازيد. سپس آنرا به صورت آزاد روي قسمت آسيب ديده بماليد.

شيره Aloe از قديم به عنوان مسهل مورد استفاده بوده است، اما در ايالات متحده مصرف چنداني ندارد. چون اين ماده سبب بروز گرفتگيهاي دردناك عضلات مي گردد، لذا ابتدا مصرف ساير مسهل هاي گياهي نظير "كاسكارا و فلوس" توصيه ميشود.

براي درمان سنگهاي كليه و به عنوان مسهل شيرة Aloe خشك را كه در اندازه هاي 0/05 تا 0/2 گرم قابل دسترسي است، مصرف كنيد. براي درمان HIV، روزانه به ميزان 800 الي 1600 ميلي گرم مانوز استيله مصرف كنيد. اين ميزان از مادة مزبور، برابر با نيم تا يك ليتر آب Aloe است، هر چند ميزان مانوز استيله مي تواند در فرآورده هاي مختلف متفاوت باشد.

نكات احتياطي:ژل Aloe براي استعمال خارجي مادة بي خطري است، اما در موارد نادري سبب واكنش آلرژيك ميشود. اگر پوست شما تحريك مي شود مصرف آنرا ادامه ندهيد.

ژل Aloe براي درمان زخمهاي عميق مؤثر نيست. شيرة آن مي تواند سبب گرفتگي يا اسهال روده اي شديد گردد، زنان باردار يا شيرده نبايد اين ماده را مصرف كنند زيرا ممكن است سبب انقباضهاي رحمي گرديده و سقط جنين را تحريك كند. مصرف مسهل Aloe براي درمان بيماريهاي معده اي- روده اي، انسداد روده اي، آپانديسيت يا درد معده مبهم تجويز ميشود. اين ماده ممكن است سبب تشديد اولسرها، بواسير، ديورتيكولوز، التهاب ديورتيكول، كوليت يا سندرم روده تحريك پذير (IBS) گردد.

مصرف طولاني مدت اين ماده سبب وابستگي به آن ميشود يا تعادل الكتروليتي را مختل مي سازد. اين ماده ممكن است سبب تغيير رنگ ادرار به رنگ قرمز بي ضرر گردد. كودكان زير 12 سال نبايد گياه Aloe مصرف كنند.

تداخل هاي احتمالي:مصرف طولاني و مزمن شيرة Aloe مي تواند و مزمن شيرة Aloe مي تواند سبب كمبود پتاسيم گردد كه مي تواند با پاره اي معالجات قلبي تداخل كند. احتمال كمبود پتاسيم در بدن در صورتي كه شيرة Aloe را با ادرار آورهاي (مدرهاي) تيازيد، شيرين بيان يا كورتيكو استروئيد مصرف كنيد، بيشتر است.

  فـلـفـل  

 Cayenne

فلفل كه به فلفل قرمز نيز معروف است، براي اولين بار از سوي سرخپوستان "كاراييب" به خارج آمريكا معرف شد. از آن زمان به بعد شهرت اين گياه فراگير شده است، و به عنوان يك چاشني مهم به ويژه در طبخ "كاجون و كرول" و در كازينوهاي جنوب شرق آسيا، چين، جنوب ايتاليا و مكزيك محسوب ميشود. "كپساسين" ماده اي در فلفل است كه سبب گرم بودن اين گياه ميشود. هر چند كه فلفل گياهي گرم است، اما كپساسين موجود در آن در واقع سبب كاهش درجه حرارت بدن ميشود كه يكي از دلايل اصلي تمايل مردم مناطق آب و هوايي گرم به مصرف زياد فلفل محسوب ميشود. اين ماده همچنين به بسياري از خواص درماني فلفل كمك مي كند تا سيستم قلبي - عروقي را تحريك، سيستم هاضمه را تقويت، درد موجود روي پوست يا مفاصل بيدن را تسكين بخشد، و به مثابه "داروي ضد احتقاق و ضد باكتري" عمل
مي كند. فلفل ميزان كلسترول خون را پايين مي آورد. كه اين امر باعث پايين آمدن فشارخون ميشود. اين گياه همچنين از انعقاد خون در رگهاي خوني جلوگيري مي كند، اين خواص فلفل به پيشگيري از بيماريهاي قلبي نظير آرترواسكلروز سخت شدن رگها) كمك مي كند. هر چند فلفل سبب سوزش زبان ميشود، اما اين گياه واقعاً مسكني قوي است. اين گياه ابتدا سبب تحريك درد ميشود، اما سپس شدت علايم درد را در بدن كاهش مي دهد. اين حالت، آنرا براي افرادي كه از درد مزمن رنج مي برند به طرز خاصي مؤثر كرده است چون چندين روز طول مي كشد كه نتايج قابل توجه آن معلوم گردد. آنهايي كه از زونا، درد ناشي از ديابت، درد پس از برداشتن پستان (ماستكتومي) و ساير دردهاي پس از عمل جراحي رنج مي برند، مي توانند به ويژه از چندين نوع فلفل يا انواع "كرمهاي كپساسين" كه قابل دسترسي است، بهره ببرند. كپساسين موجود درفلفل نه تنها درد آرتروز و آرتريت روماتيسمي را تسكين مي دهد، بلكه بكاهش ميزان ورم ناشي از اين حالات وقتي كه به عنوان پماد موضعي مورد استفاده قرار گيرد، كمك مي كند.

فلفل با تحريك توليد مايعات هاضمه در معده و نابودي باكتريهايي كه مي توانند عامل عفونت باشند، قدرت هضم را تقويت مي كند. خاصيت ضد باكتري فلفل همچنين از اسهال ناشي از عفونت جلوگيري مي كند. اين گياه به عنوان داروي ضد احتقان، سبب رقيق و نازك شدن خلط و خارج شدن آن از ريه ها ميشود. از آنجا كه اين گياه بافت ريه را تقويت مي كند، در نتيجه براي آنهايي كه مبتلا به آمفيزم هستند نيز مفيد است.

معرفي گياه:فلفل گياهي است كه در آب و هواي نيمه گرمسيري و گرمسيري مي رويد. ميوه آن در پوششهاي غلافي بلند كه به موازات رسيدن رنگ قرمز، نارنجي يا زرد به خود مي گيرد، مي رويد. ميوه اين گياه به صورت خام، پخته شده، خشك يا در قالب چاشني پودري در صنايع غذايي و دارويي، مصرف ميشود.

تركيبات گياه:تحقيقات نشان داده است كه اسيد بيرنگ كپساسين به عنوان فعالترين عنصر موجود در فلفل، سبب كاهش ميزان كلسترول خون و كاهش شدت سيگنالهاي درد در بدن ميشود. اين ماده همچنين خاصيت ضد اكسيدي (كه سلولهاي شما ار از آسيب ديدن محافظت مي كند) و ضد باكتري دارد.

اشكال موجود:فلفل را مي توان با خوردن فلفل قرمز خام يا پخته شده مصرف كرد. پودر فلفل قرمز خشك نيز موجود است كه مي توان آنرا به غذا اضافه كرد، در مايعات، چاي يا شير مخلوط كرد يا كپسول آنرا مصرف كرد. شكل كرم آن نيز براي استعمال موضعي موجود است (بايد حاوي حداقل 0/025 درصد كپساسين باشد).
 

نحوه مصرف:چون فلفل براي قلب خيلي مفيد است، اضافه كردن مرتب ان به غذا يا مصرف كپسول آن مي تواند از بيماري قلبي پيشگيري كند. هر چند فلفل يك چاشني محسوب مي شود، اما اين ماده واقعاً به هضم بدن كمك مي كند و براي اغلب زخم ها تحريك آور نيست. اين ماده حتي در ميزان مصرف پايين نيز قوي است، لذا بهتر است كه بيشتر از مقداري با غذا ميل مي كنيد از اين ماده استفاده نكنيد.

كرم يا پودر فلفل به عنوان نوعي مسكن مي تواند در تسكين درد دندان، زونا، آرتريت، پسوريازيس و ساير انواع دردهاي مزمن مفيد باشد، هر چند ممكن است مصرف اين ماده سبب سوزش يا خارش نسبي گردد، اما اين عارضه به زودي از بين مي رود. چون فلفل ابتدا با تحريك و سپس كاهش شدت سيگنالهاي درد در بدن مؤثر واقع ميشود، لذا ممكن است درد كمي شدت پيدا كند، سپس بايد ظرف چند روز اول مصرف، اين اثر تا حد زيادي از بين برود.

كرم كپساسين به عنوان يك مسكن موضعي (وقتي كه روي پوست مصرف ميشود)، (حاوي 0/075 - 0/025 درصد كپساسين) را مستقيماً مي توان روي نقطه آسيب ديده روزي چهار بار ماليد (عناوين تجاري اينماده عبارت است از Axsain, Zostrix و Capzasin-P). به منظور بهبود هضم و پيشگيري از بيماري قلبي، مي توان كپسولهاي كپساسين (30 تا 120 ميلي گرم روزي سه بار) را مصفر كرد. مي توانيد با اضافه كردن 1/4 تا 1/2 قاشق چايخوري پودر كپساسين به يك ليوان آب جوش (دم كرده) اين ماده را نيز تهيه و سپس ميل كنيد.

نكات احتياطي:فلفل را دور از چشم خود نگه داريد. و دستهاي خود را پس از مصرف آن كاملاً بشوييد. از آنجا كه اين ماده به آساني در آب حل نمي شود، براي اينكار از سركه استفاده كنيد. كرم كپساسين مي تواند سبب تحريك پوستي در برخي از افراد گردد. قبل از مصرف گسترده آن، مقداري از اين ماده را روي قسمتي از پوست خود تست كنيد. اگر منجر به خارش شد، مصرف آنرا قطع كنيد. اين ماده ممكن است سبب تحريك معده گردد، اما اولسرهاي دوازدهه را بدتر نمي كند. از دادن آن به كودكان زير دو سال خودداري كنيد. مصرف آن در دوران بارداري بي خطر است اما معلوم نيست كه تركيبات چاشني اين ماده در اثر شيردهي منتقل مي شود يا نه.

تداخل هاي احتمالي:اگر فشارخون بالا داريد يا اينكه تحت درمان فشار خون بالا هستيد. از مصرف فلفل اجتناب ورزيد.

پرسش و پاسخی علمی در زمينه داروهاي گياهي و طبيعي



مقدمه :داروسازان چه سؤالاتي در مورد داروهاي گياهي و طبيعي دارند ؟ بسياري از سايت هاي اينترنت كه در مورد داروسازي و گياهان دارويي اند ، آماده اند تا به سؤالات داروسازان و علاقه مندان در اين زمينه پاسخ دهند. از جمله اين سايت ها ، سايت انجمن داروسازان طب طبيعي (Association of Natural Medicine Pharmacists ) است كه رئيس آن يعني Constance Grauds ، به سوالات مطرح شده پاسخ مي دهد. خوانندگان محترم مي توانند سوالات خود را در مورد گیاهان طبيعي و داروهاي گياهي به نشاني زير بفرستند :Cgrauds@Pharmadytimes.Com  واز آنجايي كه سوالات زيادي از ايشان پرسيده مي شود كه بعضا هم تكراري اند ، پاسخ ها به طور شخصي براي هر كسي ارسال نمي شود. بنابراين سوال كنندگان مي توانند پاسخ هاي خود را روي سايت اينترنتي انجمن ، به نشاني زير مطالعه كنند : www.anmp.org از طرف ديگر اين كار باعث شده تا سوال و جواب هاي جالب ، مورد مطالعه و استفاده ساير همكاران و داروسازان نيز قرار گيرد. در ادامه به مطالعه چند سوال و جواب جالب و مطرح در مورد طب طبيعي و گياهان دارويي خواهيم پرداخت.

سؤال اول ـ داروهاي ضد انعقادي با كدام فرآورده هاي گياهي تداخل دارند ؟

جواب ـ اين سوال به طور مكرر مطرح مي شود كه كداميك از فرآورده هاي گياهي مي توانند با داروهاي ضد انعقادي ( مانند هپارين يا وارفارين ) يا داروهاي ضد پلاكتي ( مانند دي پيريدامول ، آسپرين يا تيكلوپيدين ) تجويز شوند ؟ از آنجايي كه تحقيقات محدودي در اين زمينه وجود دارد ، جواب مشخص و واضحي به اين سوال ،معمولا داده نشده است. مي دانيم كه گياهان زير حاوي كومارين ها يا ساليسيلات هاي طبيعي اند و يا از هز راه ممكن ، انعقاد پلاكتي را مهار مي كنند :

يونجه ، شبدر ، بايونه ، آنژليك ، انيس ، آرنيكا ، فلفل قرمز ، شنبليله ، شاه بلوط هندي ، شيرين بيان ، ختمي ، گزنه ، جعفري ،گل ساعتي ، ميخك ، جين سنگ ، بيد ، هسته انگور ، سير ، زنجبيل و جينكگو(ژینگکو).

 هم چنين آويشن و سير حاوي مواد آنتي بيوتيكي اند كه ممكن است مهار كننده توانايي روده در سنتز ويتامين K باشند. آنتي بيوتيك هاي رايج نيز همان اثر را نشان مي دهند و اثر طولاني كنندگي زمان خونروي آن ها ، معلوم شده است. به خاطر آن كه برخي گياهان اثر ضد انعقادي دارند ، مصرف هم زمان آن ها با داروهاي مذكور ، تا زماني كه ادله محكم تري به دست نيامده ، توصيه نمي شود.

سوال دوم ـ يكي از مشتريان داروخانه من ، سوال مي كند كه تحقيقات جديد در مورد گياه سير ، آن طور كه قبلا تصور مي شد ، كلسترول را كاهش نمي دهد. آيا اين گفته صحت دارد و تحقيقات مذكور كدامند ؟

جواب ـ برخي بررسي ها و پژوهش هاي جديد نشان مي دهد كه سير ، كلسترول را كاهش نمي دهد. اين مطلب بر عكس آن يافته مقبول است كه سير كاهش دهنده چربي خون مي باشد. مثلا مي دانيم كه مصرف يك حبه سير در روز ، كلسترول را حدود 10 درصد كاهش مي دهد. احتمال دارد كه برخي از مطالعات جديد ، از روغن ( يا اسانس ) سير استفاده شده كه داراي همه مواد موجود در سير تازه نيست. بنابراين به نظر مي رسد كه نه خود سير ، بلكه احتمالا فرآورده هاي روغني آن كه در اين پژوهش ها استفاده مي شده ، كم اثر يا بي اثر بوده اند.

سوال سوم ـ از گل ساعتی چه استفاده های دارویی میتوان داشت؟

جواب ـ گل ساعتي اثرات ضد اسپاسم ، خواب آور و آرام بخش دارد. از اين گياه مي توان براي درمان بي خوابي استفاده كرد و معمولا خواب آرام و راحتي ايجاد كرده و بدون آن كه اثر خماري باقي بگذارد. از گل ساعتي در هنگامي كه به يك ضد اسپاسم نياز است هم مي توان استفاده كرد ، مانند بيماري پاركينسون ، صرع ، هيستري و ناراحتي هاي تنفسي ( آسم ).اين گياه مي تواند در درمان دردهاي عصبي مانند نورالژي و در عفونت هاي ويروسي اعصاب هم موثر باشد. گل ساعتي را مي توان به عنوان كمپرس در سوختگي ها و التهابات موضعي هم استفاده كرد.

احتياط ـ در دوزهاي بالا ممكن است باعث Sedation و دپرسيون CNS شود و نيز اثر درماني مهار كننده هاي MAO را تشديد نمايد. از مصرف فراوان گل ساعتي در بارداري و شيردهي بايد اجتناب كرد.

مقدار مصرف ـ گياه خشك : g 1ـ25/0 ، به صورت دم كرده ، سه بار در روز. تنتور ( به نسبت 1 به 8 در الكل 45 درصد ) ، ml 2ـ5/0 سه بار در روز

سوال چهارم ـ چاي سبز چيست و چه كاربردي دارد ؟

جواب ـ خود چاي معمولي به عنوان محرك ، مدر و مسكن سردرد شناخته شده است. چاي سبز حاوي دو ماده اساسي است : كافئين و تانن. چاي سبز خاصيت محافظت در مقابل مواد شيميايي (Chemoprotective ) دارد ( احتمالا ناشي از اجزاي تانني اش ) كه مثلا مي تواند تشكيل انحراف كروموزومي تجربي را در سلول هاي مغز استخوان حيوانات متوقف نمايد. كاهش ريسك رشد و پيشرفت پوليپ هاي آدنوماتوي سيگموئيد قولون ، با مصرف فزآينده چاي سبز مرتبط است. در ارتباط با مصرف چاي سبز ، كاهش در كلسترول تام ( ولي نه در تري گليسريد و يا در كلسترول HDL ) هم ديده مي شود. ارزيابي طول عمر 3300 زن ژاپني كه چاي سبز مصرف مي كرده اند ، پيشنهاد مي كند كه اين امر در طول عمر آن ها دخالت داشته و چاي سبز نوعي حفاظت در مقابل بيماري هاي كشنده است.

احتياط ـ FDA پيشنهاد مي كند كه زنان باردار يا آن هايي كه قصد باردار شدن دارند ، از فرآورده هاي كافئين دار اجتناب كنند. با اين حال مطالعات انساني در مورد مقدار مصرف كافئين ، نتايج متناقضي را نشان داده است. بيشتر مطالعات اخير ، نتوانسته اثرات جانبي روي جنين را نشان دهد.

سوال پنجم ـ آيا گياه بومادران ـ آن طور كه معروف مي باشد ـ خواص دارويي دارد ؟

گياه بومادران خواص ضد تب ، معرق ، قابض ، مدر ، ضد عفوني كنندة مجاري ادراي و كاهش دهنده پر فشاري خون را دارد. اين گياه يكي از بهترين معرق هاست ( از طريق تعريق به پوست كمك مي كند تا تتوكسين ها را دفع كند ) و نيز داروي مطمئن و مشخصي براي دفع تب از بدن است. بومادران باعث گشادي عروق خوني شده ، در نتيجه فشار خون را كاهش مي دهد. اين گياه در ناراحتي هاي گوارشي ، اسهال ، نفخ و دلپيچه هم قابل استفاده است. بومادران در عفونت هايي مثل سيستيت ، به خاطر خواص ضد عفوني كنندگي مجاري ادراري هم كاربرد دارد.همچنين مي تواند موجب بهبود زخم ها شود زيرا كه در استعمال روي زخم ، خونريزي را متوقف مي كند. بومادران باعث تحريك ترشحات صفراوي مي شود ، پس مي تواند به عنوان يك اشتهاآور معطر در كم اشتهايي مصرف شود.

احتياط ـ بومادران مي تواند در افراد حساس باعث درماتيت تماسي شود. بنابراين اگر پس از مصرف ،خارش يا التهاب همراه با تشكيل تاول رخ داد ، مصرف آن بايد فورا متوقف شود. بومادران را نبايد در دوران بارداري استفاده كرد ، زيرا كه به عنوان مسقط جنين هم شهرت دارد. از مصرف دوزهاي بالاي آن بايد خودداري كرد زيرا ممكن است با درمان هاي ضد انعقادي و نيز درمان هاي پرفشاري خون و كم فشاري خون تداخل نمايد.

دوز ـ 2 تا 4 گرم گياه خشك يا به صورت دم كرده ، سه بار در روز ، تنتور ( به نسبت 1 به 5 در الكل 45 درصد ) 2 تا 4 ميلي ليتر ، سه بار در روز.

سوال ششم ـ خواص گیاه ختمی در طب گیاهی چیست؟

جواب ـ گياه ختمي خواص خلط آور ، نرم كننده ، تسكين دهنده ، مدر و درمان كنندة زخم ها را دارد. از آن عمدتا به عنوان ضد سرفه ( خلط آورو ملين گلو ) در سرفه هاي تحريكي و التهاب احتقاني گلو و دهان استفاده مي شود. در التهاب غشاهاي مخاطي دستگاه گوارش هم مي توان از اين گياه استفاده كرد. ختمي براي هر گونه آسيب غشاهاي مخاطي در هر نقطة بدن ، مفيد و آرام بخش و مسكن است.

احتياط ـ در تجويز هم زمان ساير داروها با ختمي ، جذب آن داروها ممكن است به تاخير افتد. ختمي ممكن است با درمان هاي هيپرگليسمي رايج نيز تداخل نمايد.

مقدار مصرف ـ 2 تا 5 گرم گياه خشك يا عصاره گيري بدون دخالت گرما ، سه بار در روز ـ شربت ختمي : ml 10 ـ 2 ، سه بار در روز.

سوال هفتم ـ من در جستجوي اطلاعاتي در مورد فرآورده هاي تهيه شده ا زگياه هوفاريقون يا علف چاي هستم. يك بيمار از من در مورد اين گياه و مورد مصرف آن سوال كرد. لطفا اطلاعاتي در مورد اين گياه ، ارايه كنيد.

جواب ـ سوال مذكور يكي از موارد متعددي كه ما دريافت مي كنيم و اطلاعات بيشتري در مورد گياه رايج و معمول علف چاي مي خواهند. داروسازان در اين مورد سوالات ويژه اي دارند كه پاسخ به آن ها ،نياز به اطلاعات باليني دارد.

محققين معتقدند كه گياه علف چاي تنها گياهي است كه از نظر سنتي در درمان افسردگي موثر بوده و در آلمان بيشتر از همه ضد افسردگي ها به فروش مي رسد. هم چنين معتقدند كه اثرات جانبي آن بسيار اندك بوده و قطعا گياهي غير سمي است.

سوال هشتم ـ آيا گياهاني وجود دارند كه مانند برخي از داورهاي موجود ، احتمالا باعث حساسيت به نور خورشيد شوند ؟

جواب ـ گياه معروف علف چاي ، ممكن است منجر به حساسيت نوري شود ، به طوري كه مجاورت كوتاهي با نور خورشيد ، باعث آفتاب سوختگي ، راش ، تورم و رنگي شدن پوست مي گردد. با آن كه اين اتفاق نادر است ، ولي بهتر است به بيماران توصيه شود كه در ماه هاي آفتابي و در تابستان ، خود را بيشتر بپوشاند.

ساير گياهان با پتانسيل اثر حساسيت به نور عبارتند از : داب ، دانه كرفس و آنژليك. به بيمار بايد توصيه كرد كه مجاورت كوتاهي با نور خورشيد ، باعث ايجاد برخي از علايم فوق مي شوند كه اين ها ممكن است عوارض جانبي غير معمول باشند. در اين صورت بيماران بايد خود را بيشتر بپوشانند ، از مواد محافظ ضد آفتاب استفاده كنند و تا ممكن است در سايه قرار گيرند.

سوال نهم ـ من تعدادي گزارش متضاد درباره موارد عدم مصرف گياه علف چاي شنيده ام.آيا مي توانيد در روشن شدن موضوع كمك كنيد ؟

جواب ـ مواردي مانند نحوه تاثير ، عدم مصرف ، عوارض جانبي ، محدوديت هاي غذايي و تداخلات دارويي بالقوه گياه علف چاي ، هنوز دقيقا و به طور كامل روشن نشده و مطالعات عمده رايج بايد تكميل گرديده و نتايج منتشر شوند. با اين حال كتب مختلف داروسازي مدعي اند كه اين گياه ميتواند اثر داروهاي مهار كننده MAO را تشديد كند ، يك عامل حساس كننده به نور است و داراي مقدار زيادي تانن مي باشد. با اين حال اثر مهار كننده MAO به طور in vivo در مورد خود گياه هوفاريقون ، نشان داده نشده است . هم چنين ايجاد حساسيت به نور در دامنه دوزهاي تجويز شده ، معمولا رخ نمي دهد.

تا زماني كه بررسي هاي باليني مرسوم در مورد گياه هوفاريقون ( علف چاي ) توسط موسسات پژوهشي تكميل شوند ، داروسازان مي توانند در مورد آن از اصطلاح “ ضرري مشاهده نشده است” ، استفاده كنند.

سوال دهم ـ مشتريان داروخانه من در مورد نوعي فرآورده هايي گياهي تحت عنوان “فن ـ فن ” (phen – fen) مكررا سوال مي كنند . اين فرآورده ها چيست و در چه موردي به كار مي رود ؟

جواب ـ فرآورده گياهي “ فن ـ فن ” به عنوان كاهش دهنده وزن استفاده مي شود. فرآروده هاي گياهي غير دارويي و مكمل هايي كه به عنوان كاهش دهنده وزن معروفند ، شامل اجزاي گياهي ترموژيك ( سوزاننده چربي ) و نيز آمينواسيدهايي اند كه روي شيمي مغز و نوروترانسميترها اثر مي كنند. در حال حاضر ، مواد طبيعي را به عنوان جانشين هاي طبيعي به جاي داروهاي لاغر كننده مانند فن فلورامين و فن ترمين ، معرفي كرده و روي آن ها تبليغ مي نمايند.

اغلب اين فرآورده هاي عمومي ، حاوي اجزايي از گياهان علف چاي ، افدرا ، كيتوزان ها و همراه با ويتامين ها مواد معدني ، آنزيم ها و آمينواسيدها هستند. علف چاي مانند فن فلورامين و فلوكستين ، ممكن است روي سطح سروتونين ، اشتها را متوقف مي نمايد. يكي ديگر از اجزاي معمول ، يعني كيتوزان ها ، يك آمينو پلي ساكاريد است كه در نوعي ماهي يافت مي شود و گزارش شده كه زمان عبور غذا را از دستگاه گوارش شده كه زمان عبور غذا رااز دستگاه گوارش افزايش مي دهد ، در نتيجه جذب چربي ها و كلسترول را كم مي كند. در بعضي غذاها ، فنيل آلانين ( پيش ساز تيروزين ) گزارش شده كه در روندهاي بيوشيميايي مغز از جمله نوروترانسميترهاي اپي نفرين ، نوراپي نفرين و دوپامين دخالت داشته در نتيجه منجر به توقف اشتها مي گردد.

داروسازان بايد بدانند كه محصولات لاغر كنندة طبيعي ممكن است در بعضي افراد موثر باشند ، ولي اين مواد موثر فارماكولوژيك ممكن است در شرايط خاص ،منع مصرف داشته باشند. مشورت هاي دقيق و سنجيده با داروسازان ، به بيماران و مشتريان كمك خواهد كرد كه با رعايت جوانب بهداشتي و سالم ، يك فرآورده لاغر كننده مناسب را انتخاب نمايند.

سوال يازدهم ـ در بين مشتريان و بيماراني كه به داروخانه من مراجعه مي كنند ، در مورد MSM ، شايعات زيادي وجود دارد. آن چيست ؟

جواب ـ MSM مخفف و علامت متيل سولفونيل متان است ، اين يك تركيب گوگري است كه در برخي غذاها يافت مي شود و در بدن انسان و حيوانات به طور طبيعي وجود دارد. 34 درصد وزن MSM از گوگرد است. انسان MSM را از پيش سازهايش كه در غذاهاي خام وجود دارد ، مي سازد. اين ماده در غذاهاي انبار شده و عمل آوري شده از دست مي رود. MSM گوگرد اضافي مورد نياز رژيم غذايي را تامين مي كند و با تامين اين ماده معدني در دامنه وسيعي از روندهاي طبيعي بيوشيميايي بدن عمل مي نمايد. بدن ما احتياج به گوگرد بيشتر دارد تا جايگزين آن در بافت هاي از دست رفته كند. گوگرد تركيبي مهم در تعدادي از آنزيم ها ، انسولين ، هپارين ، بيوتين ، ميتونين، فاكتور رشد انساني ، هموگلوبين ، فيبرينوژن ، كالسيتونين و پروتئين هاي عضلاني است. بنابراين ، MSM مي تواند تامين كننده بخش گوگردي آمينواسيدها ، ويتامين ها و هورمون ها باشد. همان طور كه سن ما بالاتر مي رود ، طبيعتا MSM كمتري مي سازيم.

طرفداران MSM مدعي فوايد مفيد آن در التهاب ها ، واكنش هاي حساسيتي ، عملكرد ايمني ، آرتريت ، خستگي و پريشاني اند.

سوال دوازدهم ـ من از يكي از مشتريان خود شنيدم كه گياه سابال ممكن است فوايد دارويي واقعي درمان هيپرتروفي خوش خيم پروستات داشته باشد. اين گفته چقدر صحت داشته و نظر صحيح در اين مورد كدام است ؟

جواب ـ مطالعات باليني نشان داده كه گياه سابال (Saw palmetto) در درمان هيپرتروفي خوش خيم پروستات ،موثر است. اين گياه باعث تسكين علامتي سريعي از نظر توانيي در كاهش اندازه پروستات مي گردد و در اغلب موارد ، شب ادراري و سرعت جريان ادرار را در عرض 4 تا 6 هفته اصلاح ميكند. منابع رسمي گياه درماني مقدار mg 320 از عصاره گياه را در روز ، منقسم به دو دوز mg 160 ، توصيه مي كنند. محصولات استاندارد يا تضمين شده از گياه سابال در بازار در دسترس مي باشد ( گياه مذكور در ايران نمي رويد ).

مردم و بيماران در پي فرآورده هاي طبيعي مي باشند كه موثر بوده و با عوارض كمتر و ارزان تر از درمان هاي مرسوم و رايج باشند. به دلايل فوق ، سابال به نظر مي آيد كه فوايد بيشتري از درمان هاي مرسوم در آمريكا داشته باشد. از اين گياه ، عوارض جانبي هورموني ، افت فشار خون ، گيجي يا احتقان بيني كه گاهي اوقات با ساير درمان هاي معمول مشاهده مي شود ، ديده نشده است.

در يك برنامه كامل جهت داشتن يك پروستات سالم ، عوامل ديگر را هم بايد مد نظر قرار داد. بايد توجه كرد كه مصرف الكل و قهوه علايم هيپرتروفي پروستات را افزايش مي دهد و آن ها را بيشتر ظاهر مي كند. اسيدهاي چرب اساسي ، سلنيوم ، ويتامين هاي C و E و همچنين روي مواد مغزي اند كه با كمك به محافظت پروستات در نظر گرفته ميشوند. مسلما براي داشتن يك وجهه بهداشتي مناسب ،تشخيص و ارايه مراقبت هاي اوليه ، هميشه لازم مي باشد.

به کوشش: دكتر فراز مجاب (دانشكده داروسازي علوم پزشكي شهيد بهشتي )

جمع آوری و تصحیح: محسن حمیدی

درمان سؤ هاضمه با گياهان دارويي و داروهاي گياهي

شرايط زندگي ماشيني در سال هاي اخير باعث گسترش تعدادي از بيماري ها از جمله سؤ هاضمه شده است . نوع تغذيه ، نوع كار و فعاليت ، كمي استراحت ، كمي تحرك و مشكلات روحي و رواني از عوامل بسيار مؤثر در ايجاد سؤهاضمه هستند .

سؤ هاضمه به صورت دل درد ، نفخ ، اسپاسم ، ترشح كردن معده ، اسهال ، يبوست و يا بد هضم شدن غذا در افراد ظاهر مي شود . متأسفانه شمار افراد مبتلا به سؤ هاضمه بسيار زياد بوده و روز به روز به تعداد آن ها اضافه مي شود و در صورتي كه اين افراد بخواهند جهت درمان خود از دارو استفاده كنند عوارض مصرف داروهاي شيميايي باعث نگراني آن ها خواهد بود .

خوش بختانه براي اكثر مشكلات سؤ هاضمه داروهاي گياهي بسيار خوبي وجود دارند كه ضمن اثرات مفيد به علت عدم عوارض جانبي مي توان آن ها را ساليان دراز مصرف كرد .

قبل از توضيح چند نمونه از گياهان مورد مصرف در سؤ هاضمه ، عواملي كه مي توانند در جلوگيري از سؤ هاضمه بسيار مؤثر باشند يادآوري مي شود .

تغذيه :رعايت رژيم غذايي مناسب حاوي مواد متنوع پروتئيني ، چربي ، كربوهيدرات ، ميوه و سبزيجات تازه بسيار ضروري است . وجود الياف گياهي كه بيش تر از طريق خوردن ميوه و سبزيجات به بدن مي رسد در هضم ، جذب و دفع مواد غذايي بسيار مهم است . سبوس گندم در نان هاي سبوس نگرفته از مهم ترين منابع الياف گياهي است . عدم تنوع مواد غذايي به خصوص در طولاني مدت باعث به هم خوردن وضعيت هضم ، جذب و دفع مي شود و انواع عوارض سؤ هاضمه را ايجاد مي كند . نكته ي مهم در تغذيه خوب تنوع و ميزان مصرف غذايي است كه بايد به طور مرتب مصرف شود . مصرف فيبرهاي گياهي كه از طريق ميوه و سبزيجات به بدن مي رسند نه تنها در جلوگيري از سؤ هاضمه نقش دارند بلكه پس از ورود به بدن با جذب آب حجيم شده و باعث سهولت دفع مدفوع مي شوند و از توقف طولاني مواد در روده ي بزرگ و در نتيجه از جذب بيش از اندازه ي چربي ، كلسترول جلوگيري مي كنند ، همين طور در جذب و دفع مواد تعادل برقرار مي سازند و در نتيجه بسياري از مشكلات و از جمله چاقي كاهش مي يابد . هم چنين فيبرهاي گياهي مي توانند با اين عمل ازيبوست كه خود عامل مشكلات متعددي است جلوگيري كنند .

تحرك :تحرك و ورزش از عوامل بسيار مهم براي سلامتي انسان به خصوص در جلوگيري از سؤ هاضمه است . تحرك و ورزش بايد به طور منظم انجام شود و پيوسته تداوم داشته باشد . نداشتن تحرك در ايجاد پيوست دخالت دارد . جالب است كه بدانيد ، امسال شعار سازمان جهاني بهداشت : " تحرك رمز سلامتي" است . تحرك و ورزش در كاهش قند خون ، فشار خون ، چربي و كلسترول افرادي كه از اين عوامل رنج مي برند تأثير خوبي دارد .

عوامل روحي ، رواني: با توجه به اين كه وظيفه ي همه ي اعضاي بدن ، تحت تأثير فرمان هاي اعصاب است ، استرس ، دلهره ، تشويش ، نوع كار و خلاصه عوامل اطراف زندگي شخص مي توانند از طريق مختل كردن كار معده و روده ، عمل هضم و جذب و دفع را مختل كرده و مشكلات مربوط به سؤ هاضمه را ايجاد كند ، لذا بايد از عوامل استرس زا دوري كرد و كوشيد تا آرامش حفظ شود . هم چنين استراحت و خواب از عواملي هستند كه به آرامش كمك كرده و در سلامت انسان دخالت مستقيم دارند .

عوامل ذكر شده جهت سلامتي و به خصوص جلوگيري از سؤ هاضمه در درجه ي اول اهميت قرار دارند ولي در صورتي كه با توجه به رعايت آن ها ، باز هم عوارض سؤهاضمه وجود داشته باشند مي توان از داروهاي گياهي در بسياري از موارد كمك گرفت .

دارو درماني : از گذشته هاي دور گياهان اسانس دار جهت تهيه ي ادويه جات به عنوان افزودني به غذاها ، از اهميت خاصي برخوردار بوده است . مطالعات جديد نشان مي دهد كه ادويه جات ( مخلوط گياهان اسانس دار ) مانند داروها ، در سلامتي و تنظيم بسياري از اعمال بدن مانند تحريك براي هضم ، جذب و يا دفع ، يا تقويت معده و اشتهاآوري تأثير بسزايي دارند . امروزه بيش از بيست اثر فيزيولوژيك و فارماكولوژيك از اسانس ها به اثبات رسيده است . مهم ترين اين آثار عبارت اند از اثرات ضد نفخ ، ضد درد ، ضد اسپاسم ، ضد ميكروب ، ضد قارچ ، محرك ، ضد انگل و موارد ديگر .

هم چنين آروماتراپي ( AROMATHERAPY ) يا رايحه درماني كه براي تسكين و يا درمان بيماري ها از قديم مورد استفاده بوده در سال هاي اخير دوباره مورد توجه و كاربرد قرار گرفته است . يكي از كاربردهاي رايحه درماني ، در دفع مشكلات سوء هاضمه است .

گياهاني از جمله نعنا، گشنيز، بادرنجبويه ، زيره ،رازيانه ، شويد ، جعفري از سبزي هاي خوراكي مشهوري هستند كه ساليان دراز به عنوان گياهان دارويي ضد درد ، ضد نفخ ، ضد اسپاسم ، اشتها آور، مقوي معده ومحرك مورد استفاده قرارگرفته اند درسال هاي اخير واز زمان انقلاب صنعتي دراروپا به بعد ، اين گياهان به صورت فرآورده هاي دارويي به بازار عرضه شده اند . درادامه ي مقاله به سه نمونه از اين گياهان كه بيش تر در فرآورده هاي دارويي مصرف مي شوند اشاره مي شوند .

نعنا : گياهي است علفي كه به نام MENTHA درجهان مشهور است . از اين گياه بيش از 30 گونه درجهان وجود دارد كه اكثر آن ها به عنوان سبزي خوراكي مصرف دارند . باوجودي كه همه نعنا را مي شناسند ولي اطلاعات علمي افراد درباره ي آن بسيار كم است . بايد دانست كه از بين همه ي گونه هاي نعنا فقط چند گونه از نظردارويي نعنا كه بيش تر از همه درصنعت دارسازي مورد مصرف است MENTHA PIPERITA و MENTHA SPICATA هستند اولي به نام PEPPEMINT و دومي به نام SPERMINT مشهور است . گياه نعنا از خانواده ي LABIATAE (نعنا ) است . اسانس گونه هاي دارويي نعنا به علت داشتن تركيباتي از جمله CARVONE وMENTHOL يكي ازپرمصرف ترين اسانس ها است .هم چنين در بين اسانس هاي مورد مصرف درمحصولات بهداشتي به خصوص درخميردندان ها داراي مقام اول است .به طور كلي نعنا واسانس آن داراي خواص ضددرد ، ضد نفخ ، ضد اسپاسم ، محرك معده ، اشتها آور ، خوش بو كننده وضد ميكروب است . درسال هاي اخير گذشته از داروهاي خواركي نعنا داروهاي موضعي از آن تهيه شده است كه جهت دردهاي سطحي دست ، پا ، كمر دردهاي ماهيچه اي مصرف مي شود . محصولات ديگر اسانس نعنا به عنوان ضد احتقان بيني درسرما خوردگي ها ست كه باعث بازشدن بيني و راحت نفس كشيدن مي شود .

گشنيز : گياهي است كه بانام علمي CORIANDER SATIVUM از خانواده ي جعفري . قسمت مورد استفاده ي آن برگ وميوه هاي آن است . برگ گشنيز ، بيش تر به حالت تازه ، يكي ازپرمصرف ترين سبزيجات است . ميوه ي گشنيز يكي از مهم ترين منابع اسانس درصنايع داروسازي وآرايشي بهداشتي است . اين ميوه داراي اثر ضددرد ، ضد نفخ ، ضد اسپاسم ، مقوي معده ، اشتها آوروضد ميكروب است . باتوجه به اين كه دراسانس ميوه ي گشنيز تركيبات خوشبويي از جمله LINALOOL (لينالول ) وجود دارند ، از آن درصنايع آرايشي ، درتهيه ي مواد معطر به وفور استفاده مي شود .

بادرنجبويه : گياهي است بوته اي به نام علمي MELLISA OFFICNALIS كه به نام مليس ( MELLIS) درجهان مشهور است . اين گياه كه به طورتقريبي شباهتي به نعنا دارد از همان خانواده ي نعنا (LABIATAE) است . قسمت مورد استفاده ي آن ، برگ ها وشاخه هاي گلدار آن است . اين گياه داراي اثرات خوب ضددرد ، ضد نفخ واسپاسم ،آرام بخش وتاحدي خواب آور است . بادرنجبويه به علت دارا بودن اسانس داراي بوي مطبوعي است ويكي از پرمصرف ترين گياهان دارويي است .

باوجودي كه مي توان از هركدام از گياهان فوق به طور جداگانه استفاده كرد ولي اكثر كارخانجات ترجيح مي دهند كه براي اثرات سريع تر وقوي تر از فرمولاسيون دوياسه گياه با هم استفاده كنند . يكي از داروهايي كه از فرمولاسيون مخلوط سه گياه فوق تهيه شده است قطره ي كارمنيت ( CARMINT ) است كه از عصاره ي برگ نعنا و بادرنجبويه و ميوه هاي گشنيز فرموله شده است . اين قطره به علت دارا بودن سه عصاره و اسانس گياهان مربوط به خود ، داراي اثر ايده آل ضد درد ، ضد نفخ و ضد اسپاسم است . با توجه به خوراكي بودن گياهان به كار برده شده ، اين قطره مي تواند براي تمام افراد از نوزادان گرفته تا افراد مسن مورد استفاده قرارگيرد . فقط ميزان مصرف در هر مورد متفاوت بوده و طبق راهنماي داروست . قطره كارمينت با هيچ دارو و غذايي داراي تداخل نبوده و مي توان آن را در هر شرايط سني و جنسي اي مصرف كرد . با توجه به بي ضرري آن ، در صورت احتياج مي توان در روز چند مرتبه از آن در موارد نفخ ، درد و اسپاسم استفاده كرد . هم چنين مي توان در صورت سؤ هاضمه ي دائمي آن را ساليان دراز مصرف كرد . براي راهنمايي بيش تر مصرف كنندگان ، بايد گفت ، هستند افرادي كه به طور مداوم با خوردن هر وعده غذا ، معده ي آن ها ناراحت شده و احساس سنگيني ، درد ، نفخ ، و يا اسپاسم مي كنند كه در اين صورت بايد قطره ي كارمينت را با هر وعده ي غذا و با شروع غذا خوردن استفاده كنند . افراد ديگري هستند كه نمي دانند چه موقع احساس ناراحتي خواهند كرد و گاهي دچار نفخ ، درد و اسپاسم مي شوند ، در اين مورد هر گاه احساس ناراحتي پيش آيد مي توان از قطره کارمینت استفاده كرد كه در اين صورت پس از 15 تا 20 دقيقه اثر دارو كامل شده و فرد احساس راحتي مي كند . در حقيقت كارمينت داراي دو نوع اثر سريع و مدت دار است . اثر سريع آن پس از حداكثر بيست دقيقه ظاهر مي شود و نفخ و دل درد را از بين مي برد و اثر دوم آن كه غير سريع است تا چند ساعت و يا يك روز دوام داشته و اثر ضد دردي را در كل بدن اعمال مي كند . كارمينت هم چنين داراي اثر ايده آلي در مشكلات قبل و حين قاعدگي ( دل درد و نفخ ) بوده و به علت داشتن بادرنجبويه در اين گونه موارد داراي اثر آرام بخش است . يك تحقيق كلينيكي دانشگاهي نشان داده است كه قطره ي كارمينت نفخ زنان تازه سزارين شده را در عرض بيست دقيقه مهار كرده و باعث آرامش آن ها شده است . نكته ي بسيار با اهميتي كه مورد سؤال بسياري از افراد است اين كه آيا مي توان به جاي نعنا و يا داروهاي موجود ، از عرق نعنا يا عرقيات طبي ديگر براي رفع سؤ هاضمه از جمله نفخ و درد استفاده كرد . بايد اضافه كرد در صورتي كه عرق نعنا در شرايط استريل تهيه شده باشد و داراي آلودگي ميكروبي و قارچي نبوده و غلظت اسانس موجود در آن كافي باشد مصرف آن بلامانع است ، در مواردي عرقيات موجود در بازار پس از مدتي نگه داري آثار كپك و كدر شدن و رسوب در آن ها ديده مي شود كه نشانه ي آلودگي آن هاست . به طور اساسي محصولات دارويي مايع مانند قطره و شربت ها از نظر آلودگي بسيار حساس هستند به همين دليل فرآورده هايي كه توسط كارخانجات داروسازي تهيه مي شوند استريل بوده و داراي آلودگي يا قارچي نيستند . بنابراين براي اطمينان بايد از داروهاي ساخته شده توسط كارخانجات داروسازي استفاده كرد و اين مسئله به خصوص براي كودكان بسيار اهميت دارد مگر آن كه از استريل بودن عرقيات طبي مطمئن باشيم .

به قلم : محمد حسين صالحي سورمقي(  دكتراي تخصصي داروسازي از انگلستان  )
و تصحیح : محسن حمیدی 

تفاوتهای گياهان دارويی و گياهان معطر!

تا حدی ميتوان از نام آنها به ماهيت و نحوه عملکرد آنها دستيافت ولی در برخی توضيحات ميتوان اين دو را بکلی از هم متمايز و هر يک را در جايگاه خود تفصيلا تشريح کرد.

گياهان دارويی را ميتوان اينگونه معرفی کرد که از دير باز مردم برای علاج دردهای جسمانی خود به اين دسته از گياهان روی می آوردندو بطريقی ميتوان تاثير  کل گياه يا بخشی از گياه را برای درمان دردهای بخصوص ذکر کرد اما از دير باز کاربرد گياهان معطر را در بخش روان درمانی يا بطور ملموس تر در حوزه رايحه درمانی تعريف کرد. با اين تفصيل ميتوان مشاهده کرد که ميتوان حوزه نظری اين دو از هم جدا کرد با اين توضيح که اکثر گياهان معطر بيشتر بر روان آدمی تاثير گذار است تا جسم آدمی البته همانطور که امروزه مشخص شده و بر طبق طب آيوروديک و مکتب بودا سلامت روح در امتداد سلامت جسم بوده و هر گاه فرد از نظر روحی قوت خود را از دست بدهد به دنبال آن جسم نيز علائمی از بيماری را بروز ميدهد. به اين ترتيب ميتوان با تلفيق اين دو بخش آنها را در مجموع گياهان شفا بخش يا شايد هم گياهان سحر آميز نام نهاد.

بله گياهانی که رايحه و بوی خوشی از خود در محيط پراکنه کنند هميشه آدمی را در روياهای شيرين و حالتی از سرزندگی و شادی و نشاط عميقی فرو ميبرند که با توضيح قبلی آنها را ميتوان برای سلامت روان و شادی و طراوط روح استفاده نمود و به بدنبال آن سرزندگی و نشاط جسمی را نيز کسب کرد.

انسانها گاهی يا رايحه يا بو های خاصی ارتباطاط معنوی عميق و سرشار از خاطره برای خود ميسازند که هر گاه همان رايحه به مشامشان ميرسد باز همان خاطراط را در ذهن و روان خود مرور ميکنند. همينطور و با همين تفصيل برای گياهان دارويی نيز ميتوان اين نکته را بيان کرد که هر گاه فرد دچار بيماری شود که با مصرف برخی داروهای گياهی رو بهبودی نهد هر چند که بر طبق اصول فارموکوپه ها يا داروشناسان مصرف نکرده باشد اما بهبودی نسبی را يافته باشد از آن پس هر گاه مشابه همان بيماری برای فرد اتفاق بيفتد همينکه فرد از نظر روحی و بعد تلقينی خود را ارضا نمايد که با فلان گياه دارويی بالاخره رو به بهبودی مينهد همين انديشه کافيست تا روح فرد در بازسازی جسمی فرد بيمار دستبکار شود و فرد بهبودی نسبی را بازيابد.  

همه اينها وقتی به اتفاق ميفتد که فرد از نظر روحی آمادگی درمان را داشته باشد. يعنی همانطوريکه فرد يا بهتر بگم روح انسان در بيمار شدن جسم مقصر است به همان ميزان روح نيز بايستی آمادگی درمان را کسب کند و اين ممکن نيست الا زمانيکه فرد بيمار لجاجت خود با خودش را کنار بگذارد و به آرامی و با آرامش به فکر چاره بيفتد مثال ساده برای درک اين موضوع را ميتوان اينگونه ذکر کرد . چنانچه فردی اوقاتيکه احساس سرما ميکند يا احساس خستگی و با صرف يک فنجان چای يا قهوه که هر دوی آنان جزو هر دو دسته اين گياهان يعنی هم معطر و هم دارويی اند احساس خستگی را از خود ميراند و گويی بخشی از کسالت روحی و جسمی خود را با صرف يک فنجان چای يا قهوه جبران کرده به همين نحو انسانهای بيمار از ابعاد روحی و جسمی نيز بايستی يک پيش زمينه ی روحی و القايی برای خود راجه به نوع بيماری در ذهن و روان خود بسازند تا بلکه بر بيماری پيروز شوند.

پس هر گاه بيمار شديد و نوع بيماری خود را مشخص کرديد يعنی روحی است يا جسمی سپس بدنبال محلی آرام يا جايی که سرشار از خاطراط شيرين است برويد و آرام چشمان خود را ببنديد و مستقيما به کمک روح خود به سراغ منشا و مبدا و سرآغاز بيماری برويد  و بر آن فرود آييد گويی در فضايی روحانی هستيد و اصلا موجودی خاکی نيستيد و بکمک اين گياهان و نحوه اعمال آنها در حالتهای خاص که مثال ساده آن يک فنجان چای در بالکن منزل يا مقابل صفحه تلوزيون روی يک مبل راحت يا حتی صندلی چوبی کهنه اما خاطراتی نشستيد و به آرامی بکمک روح ملموس خود به سراغ بيماری برويد و آنرا از پای درآوريد. بله اين خود ما هستيم که تصميم ميگيريم آيا ميخواهيم بيمار بمانيم يا رو به بهبودی گذاريم يا حتی ميتوانم بگويم اين خود ما هستيم که آيا ميخواهيم بيمار شويم يا سلامت باشيم. بله من به اين نکته اعتقاد داشته و بر طبق آن عمل کرده ام و هميشه فردی سرزنده و شاداب بوده ام . به قولی سنگ مفت گنجشک هم مفت يک روز که خسته يا بيمار هستيد طبق اين روال ساده سعی کنيد با خود کنار بياييد و با خود روراست و صادق باشيد اگر بهبودی حاصل نشد بدانيد مشکل از اعتقادات سست مذهبی يا کم اعتمادی به خودتان نسبت به خودتان است که سلامت نيستيد .

سعی کنيم هميشه تنها با خود صادق باشيم که اين است راه سعادت و پيشرفت و رسيدن به اهداف خود حتی اگر اين اهداف از سر صداقت و خير خواهی برای خود يا ديگری نباشد.

ما در يک فوريت پزشکی در خانه بيشتر از آنکه به داروهای گياهی فکر کنيم به سراغ ضد عفونی کننده ها و مسکن های رايج ميرويم. اما گياهان را هنوز هم ميتوان جانشينی موثر برای بسياری از داروهای بدون نسخه موجود دانست و در مواردی شاید دسترسی به آنها بسیار ساده تر از دسترسی به جعبه کمکهای اولیه استاندارد باشد. مثلا در یک منطقه روستایی،برای استفاده در منزل،فراورده های تجارتی را میتوان جانشین گیاه تازه نمود.

داروی خريدنی: داروهای گیاهی را میتوان در اشکال گوناگون،شامل کرم،عصاره روغنی وکپسول،بصورت آماده خریداری کرد.در زیر تعدادی از مفید ترین گیاهان دارویی برای نگهداری در جعبه کمکهای اولیه در منزل معرفی شده اند.

داروهای نجات بخش: داروهای حاصل از گل گنذم یا قنطوریون اثر زیادی بر احساسات و عواطف دارند.این دارو که به شکل کرم هم موجود میباشد،برای شوک ها و ناراحتی های عصبی مفید است.

کرم گل داوودی: اغلب آنرا بعنوان همیشه بهار میفروشند،یک ضد عفونی کننده و ضد قارچ است،برای انواع خراشیدگیها و بریدگیها مفید است.

پماد گوش خر: این پماد با  افزایش دادن رشد سلولها  سرعت ترمیم زخم را بیشتر میکند: تنها در زخمهای تمیز بکار ببرید چون سرعت ترمیم پوست ممکن است باعث باقی ماندن کثافات در زخم شود.
 

کرم حشیشه القزاز: یک داروی با ارزش که برای بیرون کشیدن تراشه چوب و نیش حشرات حشرات و کورک یا برای سوختگی و تاول بکار میرود.

کرم آرنیکا: موثر برای کوفتگی و کشیدگی عضلات . در پوست مجروح بکار نبرید چون ممکن است تحریک کننده باشد.

قرصهای آرنیکا: برای شوکها یا حوادث خانگی لازم است،یکی از این قرصهای همئوپاتیک را میتوان تا هنگام ایجاد احساس آرامش ، هر 30 دقیقه  یک بار مصرف کرد.

روغن اسطوخودوس: 2-3 قطره ی آنرا به یک قاشق چایخوری روغن حامل اضافه کنید و انتهای گردن و شقیقه ها را ، با بروز اولین نشانه های سزدزد یا میگرن ،ماساژ دهید.از همین مخلوط برای درمان سوختگی،تاول و آفتاب سوختگی استفاده کنید.

روغن درخت چای: فوق العاده ضد عفونی کننده و ضد قارچ برای بریدگیها و خراشها و نیز زگیل و تبخال.

کپسول مغربی: درمان کننده مناسب حالت خماری است با مقدار دوز بالا (دو تا سه گرم) در صبح مصرف شود تا به آرامش و نشاط لازم برسید.

عصاره نارون کوهی: مناسب برای درمان سوختگی سطحی و سوختگی بر اثر آفتاب ، خیسانده ریشه های طنابی نارون کوهی جریان خون را در محل زخمها و نیش حشرات تسهیل میکند و آنرا تسکین میدهد برای کوفتگی و در رفتگی عصاره منجمد نارون کوهی که قبلا آماده و با مشخصات در فریزر قرار داشته استفاده کنید.

داروهای خانگی: از مواد خام موجود در قفسه آشپز خانه ،مانند سیر،زنجبیل،چای های گیاهی،برخی از مفید ترین داروها بعنوان کمکهای اولیه ،به دست می آید،علاوه بر این،روغن دمکرده گیاهان تازه را میتوان با استفاده روشهای سرد و داغ تهیه ی دمکده فراهم آورد.

سیر: حبه های سیر را که فوق العاده ضد عفونی کننده اند ، روی جوشهای آکنه یا نقاط عفونی دیگر پوست بمالید و برای درمان میخچه از سیر له شده استفاده کنید.

صبر زرد: برای تسکین سوختگی خفیف، تاول یا آفتابسوختگی برگی از یک گیاه صبر زرد (aloe vera) بکنید ،آنرا بشکافید و ژل غلیظ درون آنرا فرا به ناحیه آسیب دیده بمالید.

پیاز: برش ها ی تازه پیاز را روی محل گزش حشرات قرار دهید تا فورا تسکین یابد. همچنین برای از بین بردن کهیر های ناشی از مواد غذایی میتوانید از آب استفاده نمائید.

زنجبیل: یک قطعه از زنجبیل را که حالت بلوری یافته است برای رفع تهوع و پیشگری از استفراغ بجوید.

در مزرعه (طبيعت بکر): در یک مورد فوری در منطقه ای روستایی میتوانید از بومادران برای جلوگیری از خونریزی و زخم و بینی،از مینا چمنی (daisies)له شده برای کوفتگی و کشیدگی غضلات، از بارهنگ (plantain-plantago) تازه یا بادرنجبویه(lemon balm) برای گزیدگی حشرات ، و البته از dack leaves برای رفع خارشهای ناشی از تماس با گزنه ، استفاده کرد.

گیاهان خشک شده: مجموعه ای از گیاهان خشک شده ،به صورت باز یا کیسه ای را برای تهیه دمکرده ها ی گیاهی در دسترس داشته باشید. دمکرده بابونه را برای ناراحتی ها و شوکهای عصبی ،رازیانه را (fennel) یا نعناع را برای سوء هاضمه و اسطخو دوس را برای سردرد و میگرن مصرف کنيد.

روغنهای دمکرده: از روغن هو فاریقون برای سوختگی ، از روغن گل قاصدک (marigold) برای کوفتگی و کشیدگی غضلات ، و از روغن بادرنجبویه (lemon balm) برای نیش حشرات و بعنوان  دافع حشرات استفاده کنید.

با سلام خدمت همه دوستان و عزيزان هموطن.

بالاخره به آرزوی ديرينه رسيدم و مکانی برای بحث و تبادل نظر و مشاوره پزشکی به راه انداختيم البته اين تازه اول کار هست و فعاليت و همکاری شما رو هم ميطلبه.

غرض از آپديت اين بود که به همکاری من با آقای دکتر حسين ميرزايی اشاره کنم که در همين راستا يک گروه در ياهو ساخته ايم که به مشاوره و طرح و پاسخ سوالات شما عزيزان و سوالات رايج در بخشهای مختلف بپردازيم.

برای بار دوم اين افتخار مجددا نصيبمان شد که اولين باشيم در ارائه مشاوره علمی - پزشکی آنلاين به هموطنان.

خوب بهتره برم سر اصل مطلب و ارائه برنامه زمانبندی مشاوره آنلاين و نحوه برقرای ارتباط و عضويت در اين گروه:

اين گروه بنام HERBOCINE که از تلفيق دو کلمه انگليسی HERBAL و MEDICINE تشکيل شده و به تشريح پاسخ سوالات پزشکی بصورت آنلاين طبق زمانبندی زير میپردازد:

روزهای شنبه: مسائل هورمونی - بيماريهای داخلی - غدد - قلب - ريه - گوارش - بيماريهای خونی

روزهای دوشنبه: بيماريهای زنان

روزهای چهارشنبه: بيمارهای اطفال و پوست

روزهای جمعه: متفرقه و بحث آزاد

لازم به ذکر است چت روم گروه مذکور بصورت آنلاين و چت صوتی به سوالات پزشکی شما عزيزان پاسخ خواهد داد.

در پايان از علاقمندان درخواست ميشود که بر روی لينک عضويت در گروه ياهو در اين وبلاگ کليک کرده و عضو گروه شوند تا از خدمات مذکور بهرمند گردند و يا بطور مستقيم با ارسال ايميل يا عضويت در خبرنامه وبلاگ يا ارسال پيام از طريق مسنجر گروه از چگونگی عضويت و مشاوره اطلاعات کسب نمايند.

لينک گروه :برای عضویت در گروه مشاوره آنلاین پزشکی اینجا کلیک کنید

آدرس مسنجر ياهو: giyahane_sehramiz

آدرس ايميل: mohsen.hamidi@Gmail.com

ارسال هوشمند پيام - پيشنهاد - انتقاد: برای ارسال اينجا کليک نمائيد

ضمنا صميمانه از عزيزانيکه مايل به همکاری برای عضويت در گروه پزشکی مربوطه هستند استقبال ميشود و بزودی با همه کسانيکه در تماس بودند مکاتبات مربوطه انجام خواهد شد.

با تشکر: محسن حميدی